Nhiều người mới bán hàng hay nghĩ lời nằm ở lúc bán: bán cao hơn giá nhập là được. Nhưng người buôn bán lâu năm thường nói một câu rất đáng nhớ: lời đã nằm sẵn từ lúc mua. Nếu nhập sai giá, sai mẫu, sai số lượng hoặc sai thời điểm, tới lúc bán bạn chỉ còn lo gỡ, chứ không còn nhiều khoảng trống để lời.
Vì sao lời nằm ở lúc mua? Vì giá vốn, điều kiện thanh toán, số lượng nhập, chất lượng hàng và tốc độ quay vòng quyết định biên lợi nhuận trước khi bạn kịp đăng bài bán. Một món hàng mua rẻ nhưng chậm bán, hao hụt nhiều, đổi trả cao hoặc chôn tiền lâu vẫn có thể làm shop mất lời. Người bán giỏi không chỉ giỏi chốt đơn, mà còn biết mua đúng hàng, đúng giá, đúng lượng.
Bán hàng là mặt nổi. Mua hàng mới là phần âm thầm quyết định shop còn tiền hay không. Bài này nói về cách nhìn giá vốn thật, cách tránh nhập hàng theo cảm xúc và cách mua để có lời bền hơn.
Giá nhập không phải là toàn bộ giá vốn
Một lỗi phổ biến là chỉ lấy giá nhà cung cấp đưa ra làm giá vốn. Thật ra giá vốn của một món hàng thường gồm nhiều phần:
- Giá mua từ nhà cung cấp. Đây chỉ là phần dễ thấy nhất.
- Phí vận chuyển và đóng gói. Nhất là hàng cồng kềnh, hàng dễ bể, hàng phải giao nhiều chặng.
- Hao hụt và lỗi hàng. Có ngành lỗi 1-2% đã đáng kể, có ngành lỗi cao hơn nhiều.
- Chi phí tồn kho. Hàng để lâu tốn chỗ, lỗi mốt, giảm giá trị.
- Đổi trả và bảo hành. Nếu tỷ lệ đổi trả cao, phần lời nhìn thấy sẽ bị ăn mòn.
Nếu bạn nhập áo 100.000 đồng, phí vận chuyển và bao bì thêm 8.000 đồng, trung bình lỗi và đổi trả làm hao 5.000 đồng, thì giá vốn thật không còn là 100.000 đồng nữa. Nó là 113.000 đồng, thậm chí hơn nếu hàng quay chậm.
Mua rẻ chưa chắc đã mua khôn
Nhà cung cấp thường khuyến khích nhập nhiều để được giá tốt. Điều đó không sai, nhưng chỉ có lợi nếu hàng bán ra đủ nhanh. Nếu nhập 500 cái để rẻ hơn mỗi cái 5.000 đồng, nhưng bán 6 tháng chưa hết, tiền của bạn bị khóa trong kho quá lâu.
| Kiểu mua hàng | Lợi trước mắt | Rủi ro phía sau |
|---|---|---|
| Nhập nhiều vì ham chiết khấu | Giá mỗi món thấp hơn | Dễ tồn kho, kẹt tiền, phải xả hàng |
| Nhập ít để thử thị trường | Giữ tiền linh hoạt | Giá vốn có thể cao hơn chút |
| Nhập theo dữ liệu bán trước đó | Cân bằng giá và vòng quay | Cần theo dõi số liệu đều |
Người bán nhỏ nên ưu tiên sống sót và xoay vòng vốn trước, rồi mới tính tối ưu chiết khấu. Hàng mua rẻ mà không bán được thì không còn là cơ hội, mà là cục tiền nằm im.
Ba câu hỏi cần hỏi trước khi nhập hàng
- Ai sẽ mua món này? Nếu không hình dung rõ khách, đừng nhập chỉ vì thấy đẹp hoặc đang hot.
- Bán hết trong bao lâu? Hãy ước tính vòng quay. Một món lời 30% nhưng bán 4 tháng mới hết có thể kém hơn món lời 15% nhưng quay vòng trong 2 tuần.
- Nếu bán chậm thì thoát bằng cách nào? Có thể combo, giảm nhẹ, bán kèm, đổi mẫu với nhà cung cấp hay không?
Thương lượng không chỉ là ép giá
Nhiều người nghĩ thương lượng là cố ép nhà cung cấp giảm thêm vài phần trăm. Nhưng thương lượng tốt còn gồm:
- Thời hạn thanh toán. Trả sau 7-15 ngày có thể giúp dòng tiền dễ thở hơn.
- Đổi hàng chậm bán. Nếu được đổi mẫu, rủi ro tồn kho giảm đáng kể.
- Giao từng đợt. Không phải ôm hết hàng một lần, vừa giảm áp lực kho vừa giữ tiền.
- Cam kết chất lượng. Hàng lỗi đổi được, có kiểm trước khi nhận, có hóa đơn rõ ràng.
Đôi khi được trả chậm hoặc được đổi hàng còn đáng giá hơn giảm thêm 2%. Vì cái bạn cần không chỉ là giá thấp, mà là một điều kiện mua giúp shop xoay được.
Cách tính nhanh trước khi chốt lô hàng
Trước khi chuyển khoản, hãy làm một phép tính đơn giản:
- Giá vốn thật mỗi món là bao nhiêu?
- Giá bán dự kiến là bao nhiêu?
- Sau phí sàn, quảng cáo, vận chuyển, đổi trả, còn lời bao nhiêu?
- Cần bán bao nhiêu món để thu hồi vốn?
- Nếu bán chậm 30 ngày, 60 ngày, 90 ngày thì còn chịu nổi không?
Nếu trả lời không rõ, đừng vội nhập lớn. Hãy thử nhỏ, đo phản ứng thị trường rồi tăng dần.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên nhập ít hay nhập nhiều?
Đa số người mới nên nhập ít để thử trước, trừ khi đã có đơn đặt trước hoặc hiểu rất rõ nhu cầu khách. Nhập ít có thể lời mỗi món thấp hơn, nhưng giúp bạn học thị trường mà không chôn hết vốn vào một quyết định sai.
Có nên đổi nhà cung cấp chỉ vì chỗ khác rẻ hơn?
Không nên chỉ nhìn giá. Cần so chất lượng, độ ổn định, thời gian giao, chính sách đổi lỗi, và cách họ hỗ trợ khi có vấn đề. Một nhà cung cấp rẻ hơn nhưng giao trễ, lỗi nhiều, khó đổi trả có thể làm bạn mất khách và mất lời nhiều hơn.
Làm sao biết một lô hàng có đáng nhập không?
Hãy nhìn cả biên lời lẫn tốc độ quay vòng. Lô hàng đáng nhập là lô có khách rõ, giá vốn thật hợp lý, bán được trong thời gian bạn chịu nổi, và có đường thoát nếu bán chậm.
Kết luận
Bán giỏi giúp bạn kiếm đơn, nhưng mua giỏi giúp bạn giữ lời. Một quyết định nhập hàng tốt sẽ cho bạn khoảng trống để định giá, chăm khách, xử lý lỗi và vẫn còn lợi nhuận. Một quyết định nhập hàng tệ sẽ khiến bạn bán cực hơn, giảm giá nhiều hơn và xoay tiền mệt hơn.
Trước khi hỏi “bán sao cho chạy?”, hãy hỏi “mình mua vậy đã đúng chưa?”. Khi mua đúng, việc bán sẽ nhẹ hơn rất nhiều.
Bài thuộc chuyên mục Kinh doanh 101 của Ban Biên Tập KinhDoanh.net, tổng hợp và biên soạn lại từ các tài liệu về quản trị mua hàng, giá vốn và vòng quay tồn kho cho doanh nghiệp nhỏ.
Bài viết cùng chuyên mục
