Hãy tưởng tượng bạn bước vào một siêu thị Co.opmart vào chiều Chủ Nhật đông đúc. Tiếng người xôn xao, tiếng nhạc loa phường ra rả, và trước mắt bạn là một quầy kệ dài 10 mét chất đầy hàng trăm loại nước mắm khác nhau. Từ nước mắm cốt nhĩ, nước mắm cá cơm, nước mắm cá linh, đến nước mắm công nghiệp chua ngọt. Tất cả đều chen chúc nhau trên một mặt phẳng chật hẹp.
Bộ não của bạn lúc này đang bị quá tải thông tin (Information Overload). Và khoa học đã chứng minh: Trong môi trường siêu thị hỗn loạn đó, bạn chỉ dành ra tối đa 3 giây để lướt mắt qua một sản phẩm mới, trước khi quyết định cầm nó lên bỏ vào giỏ hàng, hoặc lướt qua nó như một cơn gió vô tình.
Ba giây. Đó là toàn bộ thời gian bạn có để sống hoặc chết trên kệ siêu thị. Trong 3 giây đó, khách hàng chưa hề nếm thử nước mắm của bạn mặn ngọt ra sao. Họ chưa hề biết nhà máy của bạn xịn xò cỡ nào. Họ chỉ nhìn thấy duy nhất một thứ: Cái Bao Bì.
Bao bì không đơn thuần là cái vỏ nilon hay hộp giấy để đựng sản phẩm cho đỡ dơ. Bao bì chính là người bán hàng thầm lặng (Silent Salesman) nhưng cực kỳ tàn nhẫn. Một bao bì đúng chuẩn có thể thôi miên não bộ khách hàng rút ví, trong khi một bao bì lệch pha sẽ vĩnh viễn chôn vùi sản phẩm của bạn trong bóng tối.
1. Trận chiến Màu sắc: Tại sao Kfc, Mcdonald's và Lotteria đều dùng màu Đỏ?
Bro có bao giờ để ý rằng, hầu hết các chuỗi thức ăn nhanh (Fast food) trên thế giới đều bị ám ảnh bởi 2 màu Đỏ và Vàng không? KFC, McDonald's, Lotteria, Jollibee, Pizza Hut... Không phải tự nhiên mà họ hẹn nhau cùng sơn màu đỏ đâu. Đó là khoa học thần kinh thần thánh.
Trong não bộ con người, màu sắc không chỉ để nhìn, mà nó còn kích hoạt các tuyến nội tiết:
- Màu Đỏ (Kích thích - Cấp bách): Màu đỏ làm tăng nhịp tim, làm huyết áp tăng nhẹ, và quan trọng nhất: Nó kích thích cảm giác đói bụng, thèm ăn và thúc đẩy hành động nhanh (Bảo sao mấy biển báo "Dừng lại" hay "Giảm giá sốc" luôn màu đỏ). Khi bạn nhìn thấy logo màu đỏ của KFC, não bộ bạn lập tức gào lên: "Vào ăn ngay đi, nhanh lên!".
- Màu Vàng (Hạnh phúc - Ấm áp): Màu vàng của ánh nắng mặt trời tạo ra cảm giác vui vẻ, dễ chịu và thân thiện.
Kết hợp Đỏ và Vàng (Sự kết hợp Ketchup & Mustard - Tương cà và Tương mù tạt), bạn tạo ra một thông điệp vô hình: "Hãy vào đây ăn nhanh đi, bạn sẽ thấy rất ngon miệng và vui vẻ. Xong rồi thì xin mời đứng dậy đi nhanh nhường bàn cho người khác!".
Áp dụng vào thực tế: Nếu bro bán Hạt điều rang muối cay, hãy dùng bao bì màu Đỏ, Cam cháy để kích thích vị giác thèm thuồng. Nhưng nếu bro bán Trà Tim Sen giúp ngủ ngon, mà bro lại đi in cái bao bì màu Đỏ chót... thì bảo đảm khách hàng uống xong tim đập thình thịch, thao thức nguyên đêm. Đáng lý ra, trà ngủ ngon phải xài màu Xanh lam nhạt (Yên bình) hoặc Xanh ngọc bích.
2. Typography (Nghệ thuật xếp chữ) và Khoảng trắng thần thánh
Nhiều anh em làm xưởng, lúc thuê thiết kế bao bì hay mắc căn bệnh: "Sợ lỗ khoảng trống".
Cái nhãn dán chai nước mắm có chút xíu, mà anh em nhồi nhét đủ thứ lên đó: Tên công ty chà bá, logo, hình con cá, slogan "Thơm ngon tới giọt cuối cùng", rồi thêm một bài diễn văn lịch sử hình thành nhà máy từ năm 1990, kèm theo mã vạch, thành phần dinh dưỡng to đùng... Cứ thấy chỗ nào trống là anh em lại kêu thằng Designer "Bỏ thêm cái hình này vô cho anh, để trống uổng tiền in".
Kết quả là cái bao bì nhìn như một tờ báo tường năm cấp 3: Lộn xộn, rối rắm, phèn chua và rẻ tiền tột độ.
Trong nguyên lý thiết kế cao cấp, Khoảng trắng (White Space) là bầu không khí để bao bì "thở". Sự sang trọng được tạo ra từ sự tối giản (Minimalism).
Bro hãy nhìn chai nước hoa Chanel No.5, hay các hộp mỹ phẩm hàng hiệu. Chúng chỉ có một nền trắng muốt (hoặc đen nhám), ở giữa là dòng chữ tên thương hiệu màu đen, font chữ Serif mảnh mai thanh lịch. Hết. Chẳng có hình bông hoa, chẳng có bài văn kể lể. Chính cái khoảng trắng mênh mông đó tạo ra một thông điệp kiêu hãnh: "Sản phẩm của tao quá đỉnh, tao không cần phải giải thích nhiều. Mày có tiền thì mua, không có tiền thì thôi đi ra".
3. Hiệu ứng xúc giác: Khi đôi tay quyết định ví tiền
Người tiêu dùng không chỉ mua hàng bằng mắt, họ còn mua bằng Tay. Cái cảm giác khi chạm vào một hộp hàng (Unboxing) ảnh hưởng cực mạnh đến định giá (Pricing) của sản phẩm trong tâm trí khách hàng.
Tại sao hộp iPhone của Apple lại được làm bằng loại giấy bìa cứng cao cấp, bề mặt nhám nhẹ, và khi bạn mở nắp, chiếc nắp sẽ trượt xuống một cách từ từ, êm ái (mất khoảng 3-4 giây) thay vì rớt cái rạch ra? Đó là sự tính toán của bộ phận kỹ thuật thiết kế. Cái sự "trượt êm ái" đó tạo ra cảm giác hồi hộp, sang trọng và báo hiệu cho bộ não rằng: "Mày đang mở một kiệt tác công nghệ giá ngàn đô đấy, cẩn thận chút đi".
Đối với anh em bán hàng lề đường, online: Nếu bro bán một hũ tinh bột nghệ giá 500 cành (mức giá khá cao), bro không thể đựng nó trong cái hũ nhựa mỏng dính, nắp lỏng lẻo bóp cái móp xẹp được. Khách sờ vô cái hũ nhựa rẻ tiền, họ sẽ lập tức nghĩ bột nghệ bên trong cũng là đồ dỏm.
Hãy đổi sang hũ thủy tinh cầm đầm tay, nắp thiếc vặn nghe cái rắc chắc nịch, dán một lớp giấy nilon niêm phong (seal) có in chìm logo. Khách cầm hũ thủy tinh nặng trịch trên tay, tự nhiên họ thấy 500 cành bỏ ra quá xứng đáng.
4. Lời khuyên thực chiến cho Shop khởi nghiệp
Nguyên tắc 1: Bao bì không phải chỗ để tiết kiệm
Anh em đi rang từng hạt cafe, đi lựa từng trái chanh vất vả cực khổ, tốn hàng chục triệu đầu tư máy móc, nhưng lại đi lên mạng tải mấy mẫu tem nhãn miễn phí (Free vector) về tự gõ chữ rồi in phun màu dán lên hộp. Thế là vứt đi cả một công trình.
Hãy nhớ: Bao bì là thứ đầu tiên và duy nhất đại diện cho bạn khi sản phẩm nằm trên kệ của đại lý. Đại lý không rảnh đứng đó giải thích cho khách hàng thay bạn đâu. Hãy bỏ ra 5-10 triệu thuê một Designer xịn xò thiết kế cho đàng hoàng. Đó là khoản đầu tư rẻ nhất để tăng gấp đôi doanh số.
Nguyên tắc 2: Phải đọc được từ khoảng cách 2 mét
Khi khách hàng đẩy xe ngang qua kệ siêu thị, khoảng cách từ mắt họ tới sản phẩm của bạn là khoảng 1.5 - 2 mét. Nếu cái tên sản phẩm (Brand name) hay Tác dụng chính (Ví dụ: DẦU GỘI TRỊ GÀU) mà viết bằng font chữ thư pháp éo le, cong queo, nhỏ xíu... thì coi như thua.
Quy tắc 2 mét: Tên sản phẩm phải là thứ to nhất, rõ ràng nhất, font chữ không chân (Sans-serif) dễ đọc nhất. Khách liếc 1 cái là phải biết chai đó dùng để làm gì (Gội đầu hay rửa chén).
Nguyên tắc 3: Hiệu ứng "Tạo sự chú ý bằng sự tương phản" (Contrast)
Hãy đi một vòng siêu thị, tới đúng cái quầy mà bạn định đặt hàng lên bán. Nhìn xem các đối thủ xung quanh đang dùng màu gì?
Nếu bạn bán bột giặt, và 99% các hãng bột giặt Omo, Tide, Aba đều dùng màu Xanh dương và Cam. Đừng hòa tan vào đống đó bằng một cái bao bì Xanh dương nữa. Khách hàng sẽ bị "mù màu" tạm thời. Hãy quất một cái bao bì màu Đen nhám huyền bí, hoặc màu Hồng Neon chói lóa. Sự tương phản đó sẽ đập vào võng mạc khách hàng ngay lập tức trong 3 giây định mệnh.
Lời kết
Bao bì không phải là một chiếc áo để mặc cho có. Bao bì là chiến lược kinh doanh, là thông điệp không lời, là sự tự tôn của người làm ra sản phẩm. Sản phẩm tốt mà bao bì cẩu thả giống như một thiên tài ăn mặc rách rưới đi xin việc: Chẳng ai thèm nghe bạn nói chuyện để nhận ra bạn thông minh cỡ nào đâu.
Đầu tư cho bao bì chính là cách nhanh nhất để bạn tăng giá bán thêm 20% mà khách hàng vẫn vui vẻ gật đầu rút ví. Chúc anh em thiết kế được những "Người bán hàng thầm lặng" xuất sắc nhất cho doanh nghiệp của mình!
Bài viết cùng chuyên mục
